تصمیمات و تحولات اقتصادی کشور طی یکسال حاوی مفروضاتی است که عملکرد شرکت ها را از منظر متغیرهای تاثیر گذار بر آن با نوسانات با اهمیتی مواجه می کند. تمرکز بر این تغییرات می تواند فرآیند تصمیم گیری سرمایه گذاران را در انتخاب سهام موضوع سرمایه گذاری بهینه کند.
شرایط تورمی اخیر ناشی از حذف ارز ترجیحی ، افزایش قیمت نهاده های تولید، نرخ خوراک شرکت های پتروشیمی ، افزایش عوارض کالای صادراتی، افزایش دستمزدها و هزینه های سربار شرکت ها در کنار قیمت گذاری های محصولات و سقف قیمت فروش محصولات منجر شده تا میزان تورم تولید کننده از مصرف کننده بیشتر شود. به عبارت تمامی از این عوامل ،حاشیه سود شرکت ها را هدف گرفته است.
بر این اساس به نظر می رسد بررسی حاشیه سود شرکت ها در عملکرد سه ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۱ می تواند گویا ترین فاکتور برای تصمیم سازی باشد.
با توجه به همسانی فاکتورها در شرکت های هر صنعت ،قدم اول انتخاب صنایع با حاشیه سود ثابت یا افزایشی است.
دو فاکتور ساده اما پرکاربرد در تحلیل بنیادی شرکتها و صنایع ؛ وضعیت قیمت سهام به فروش شرکتها (P/S) و وضعیت قیمت سهام به سود شرکت ها(P/E) است.
به نظر می رسد با توجه به تصمیمات متخذه از سوی دولت جهت حذف ارز ترجیحی و اجازه محدود افزایش قیمت در قدم اول، ارزش فروش شرکت ها افزایش می یابد که ناشی از افزایش قیمت فروش است و نه حجم تولید و فروش.
با توجه به اینکه چنین تورمی در کنار سیاست های انقباضی پولی دولت و افزایش نرخ سود بانکی پس از جهش تورمی اولیه ، موجب تعمیق رکود در فعالیت های اقتصادی شده و به مرور موجب کاهش حجم فروش می شود بنابراین فاکتوری که مبین اثرگذاری رکودتورمی بر فعالیت شرکت هاست روند تغییرات فروش شرکت ها پس از جهش تورمی است نه عدد مطلق آن.
کاهش ارزش فروش شرکت ها ناشی از کاهش حجم فروش متاثر از رکود اقتصادی است و نشانگر این موضوع که با گذشت زمان ارزش فروش شرکت ها کاهش یافته و فاکتور P/S تضعیف می شود. به همین دلیل است که علی رغم افزایش ارزش فروش شرکت ها نسبت به سال قبل این عامل به تنهایی نمی تواند مثبت تلقی شود.
بر اساس این استدلال با توجه به عدم کاهش هزینه های سربار و حتی رشد آن در کنار افزایش مستمر هزینه مواد اولیه و نهاده های تولید، حاشیه سود شرکت ها و فاکتور سود خالص شرکت ها در مقایسه با دوره مشابه سال قبل کاهش می یابد. بسیاری از تحلیگران با اشاره به کاهش قیمت سهام و با فرض حفظ EPS شرکت ها P/E فوروارد شرکت ها را کاهشی می دانند .
این در حالی است که با توجه به اینکه EPS مورد نظر برای محاسبه این فاکتور باید آینده نگر باشد ممکن است با توجه به وضعیت حاشیه سود شرکتها و برآورد روند آتی فروش و سود شرکت ها باید پیش بینی های قابل اتکاتری در خصوص فاکتورهای ذکر شده انجام گیرد.
صندوق بین المللی پول در آخرین گزارش خود اعلام کرده که به زودی شاهد رکود اقتصادی در جهان خواهیم بود.
این موضوع می تواند احتمال کاهش قیمت کالاهای صادراتی و ارزش صادرات شرکت های صادراتی را بیشتر کند علاوه بر این موضوع هزینه های ناشی از تحریم و محدودیت های صادراتی نیز به این عوامل اضافه شده و در نتیجه حتی در حوزه شرکت های صادراتی هم کاهش چشمگیر حاشیه سود محتمل است.
بر این اساس یافتن صنایعی که بر اساس مفروضات اقتصادی داخلی و بین المللی که در ابتدای این گزارش به آن اشاره شد در یکسال پیش رو افزایش حجم فروش ، ثبات یا بهبود حاشیه سود و ثبات یا بهبود سودآوری را داشته باشند، برای تصمیم گیری جهت انتخاب سهام هدف در پرتفوی بهینه بسیار با اهمیت است.
در گفتارهای بعدی به تفکیک صنایع اثر مفروضات اقتصادی را در صنایع مختلف بررسی و بر این اساس فاکتورهایی چون حاشیه سود، روند فروش و وضعیت سودآوری شرکت ها در آینده را بررسی خواهیم کرد.
این موضوع چشم انداز واقع بینانه تری از ارزندگی سهام بر اسای متغیرهای آینده نگر را به ما خواهد داد.

تهیه و تدوین : تیم تحلیلی سبدگردان سرآمد بازار